Biangbiang چۆپىسى

بۇغداي ئۈچ مىڭ يىلدىن بېرى گۇەنجۇڭ دېھقانچىلىق تامىقىنىڭ ئۇلى بولۇپ كەلدى، بىياڭبىياڭ چۆپىسى (biángbiáng面، biángbiáng miàn) ئۇنىڭ ئەڭ يارقىن ئەسىرى: شەنشىنىڭ بەلباغ كەڭلىكىدىكى قولدا تارتىلغان چۆپىلىرى — ھەر بىر تال چۆپە ئىشتان بەلبېغىدەك كەڭ ۋە ئۇزۇن، شۇڭا يەرلىكلەر ئۇنى يەنە كۇدەي مىيەن (裤带面، kùdài miàn، «بەلباغ چۆپىسى») دەپ ئاتايدۇ. ئىسمى ئاۋاز تەقلىدى: «بيانگ» — چۆپىنى تارتقاندا خېمىرنىڭ تاختايغا ئۇرۇلغان ئاۋازى. بۇ ئىسىمنى يېزىشقا ئىشلىتىلىدىغان خەت داڭلىق ھالدا يازغىلى بولمايدۇ — «سۆز»، «ئات»، «ئاي»، «پىچاق» قاتارلىق ئېلېمېنتلارنى بىرلەشتۈرگەن 58 نۇقتىلىق بىر قۇرۇلما بولۇپ، ئۆلچەملىك لۇغەتلەردە يوق ۋە كۇنۇپكا تاختىسىدا باسالمايسىز، شۇڭا مېنۇلاردا كۆپىنچە ئۇنىڭ رەسىمىنى بېسىپ قويىدۇ. كىلاسسىك ئېتىش ئۇسۇلى يوۋپو (油泼، yóupō، «مېيى چېچىلغان»): قاينىتىلغان چۆپە خام سامساق، كۆكپىياز ۋە بىر دۆۋە قىزىلمۇچ تالقىنى ئۈستىگە قاچىلىنىپ، ئاندىن تۈتەك چىقارغۇدەك قىزىق ياغ ئۈستىگە قۇيۇلىدۇ، خۇشبۇي ماتېرىياللارنى شۇئان پىشۇرۇپ ھەر بىر تال چۆپىنى پارقىرىتىدۇ. قارا ئاچچىقسۇ ۋە ئادەتتە بىر قوشۇق توغرالغان چوشقا گۆشى ياكى پەمىدۇر-تۇخۇم قىيامى قاچىنى تاماملايدۇ. گۆشسىز نۇسخىلىرىمۇ بار — گۆش كېرەك ئەمەس دەڭ، ئادەتتە پەمىدۇر-تۇخۇم ياكى ساپ قىزىلمۇچ يېغى بىلەن بېرىلىدۇ — ئەمما نۇرغۇن دۇكاننىڭ سۈكۈتتىكىسىدە چوشقا گۆشى بار، شۇڭا بىز بۇ قورۇمىنى گۆشسىز ئەمەس دەپ بەلگىلىدۇق. ھەقىقىي مۇھىم نۇقتا — تەمى: قېلىن، چاينىلىدىغان، ئازراق يىرىك چۆپىلەر قىيامنى شۇنداق تۇتىدۇكى، ھېچقانداق ماشىنىدا كېسىلگەن چۆپە ئۇنداق قىلالمايدۇ. مۇسۇلمانلار مەھەللىسىدە خۇي ئاشپەزلىرى كالا گۆشى بىلەن ھالال نۇسخىلىرىنى ئېتىدۇ.